• Treningi
  • Testy
  • Dieta
  • Wydarzenia
7 Lipca 2021

Dlaczego stadion ma 400 m? Lekkoatletyczne historie

Dlaczego stadion ma 400 m? Lekkoatletyczne historie

Wszyscy przyzwyczailiśmy się do tego, że dystans pełnowymiarowego stadionu lekkoatletycznego mierzy 400 m. Dlaczego akurat tyle? I dlaczego tak popularne są 400 i 800 m, a nie np. 500 m i 1 km? 

Prekursorzy 400 m

Niektórzy początków tego dystansu upatrują się na Igrzyskach Olimpijskich w starożytnej Grecji. Wówczas miarą był "stadion", co oznaczało bieg w jedną stronę, zaś na 2 stadiony - tam i z powrotem. Dystans szacowany był na 600 stóp. Miara ta była jednak bardzo niedokładna.

W samej Grecji w zależności od regionu długość stopy różniła się. I tak dla przykładu, w Olimpii rywalizacja (tam i z powrotem) toczyła się na dystansie ok. 384,54 m, w Delfach - 355,1 m, zaś Epidauros - 362,6 m. I do tego w historycznych wzmiankach na swojej oficjalnej stronie odnosi się World Athletics. 

Jako ciekawostkę można dodać nawiązania do angielskiej zabawy –  biegu sprintem wokół tawern po pijackich spotkaniach. Jeszcze inne wzmianki dotyczą biegów na dystansie 440 yardów –  402.34 m. Był to jeden z najbardziej popularnych dystansów na którym rozgrywano Mistrzostwa Anglii (jako ćwiartka mili).

Dziś 400 m to najdłuższy bieg z kategorii biegów krótkich, ale w XIX w klasyfikował się jako bieg na średnim dystansie. Oficjalnie zadebiutował podczas Igrzysk Olimpijskich w Atenach w 1896 r., pierwszych od czasów starożytnych. W 393 r. z uwagi na szerzące się pogaństwo cesarz Teodozjusz I Wielki zakazał organizacji tego wydarzenia.

We wspomnianym 1896 r. zwycięzca, Amerykanin Thomas Burke uzyskał rezultat 54,2 s, uznawany jest za prekursora startów niskich, z czego początkowo był nieco wyśmiewany. W późniejszych czasach zawodnicy wykopywali sobie nawet dołki, by usprawnić swój start. Kobietom na dystansie 400 m pozwolono startować dopiero w 1964 r. podczas igrzysk w Tokio. 

Standardy bieżni

400 m odległość to wcale nie jest taka prosta sprawa, ale dokumentacja standardów bieżni bardzo drobiazgowa. Została opracowana w 1913 r. przez IAAF (dziś World Athletics).

Na tych, na których odbywają się najważniejsze wydarzenia liczba torów wynosi 8 (maksymalnie 9). Większa liczba dałaby większy promień dla kolejnych torów. Światowa organizacja zaznacza, że wraz ze wzrostem promienia, łuk staje się coraz łagodniejszy, dając teoretyczną przewagę biegaczom na zewnętrznych torach. Stąd taką liczbę torów uznano za najlepszy kompromis. 

Wytyczne określają, że długość każdego prostego odcinka toru („proste”) powinna wynosić 84,39 metra, a „zakręty” to półkoliste łuki o promieniu 36,50 metra. Dla lubiących matematykę oznacza to, że tor przy krawędzi wcale nie ma 400 m, a nieco mniej: 36.50m x 2 x π + 84.39m x 2 = 398,116 m, gdzie π=3,1416. 

Jest to jednak celowo. Teoretyczna linia biegu (linia pomiarowa) przebiega w odległości 0,30 m od krawężnika. Jest to najbardziej optymalna odległość, pozwala to również zawodnikowi uniknąć nielegalnego przekroczenia linii. Zawodnik w trakcie wyścigu instyktownie odsuwałby się lekko od krawędzi. Daje to zatem wg standardów pomiarowych World Athletics odległość 400,001 m. Długość każdego z pozostałych torów mierzy się wzdłuż teoretycznej linii biegnącej  0,20 m od zewnętrznej krawędzi przyległego pasa wewnętrznego Tory mają szerokość 1,22m ± 0,01m, ddzielone są białą linią o szerokości 5 cm.

Lekkoatletyka start 400 m

 

Sprawdź kolce lekkoatletyczne

 

Jaki dystans pokonuje biegnąc na dalszych torach?

Nie od dziś wiadomo zegarki z sygnałem GPS ze swoim pomiarem odległości "wariują" przy sporej liczbie okrążeń, tym bardziej na stadionie. Coraz częściej i marki dodają specjalną opcję stadionowego treningu do funkcjonalności.

Czy aby zawsze pokonana pętla ma 400? Jest to oczywiste na pierwszym torze, choć też nie do końca biorąc pod uwagę wspomniane wyżej obliczenia. Gdyby udało się pobiec przy krawędzi, bez ryzka nadepnięcia linii, zyskujemy 4 cm na 100 m i 13 cm na 400 m, co przekłada się na tysięczne sekund. Choć im dystans dłuższy, tym większe to będzie miało znaczenia. 

Co jednak, gdy często jako amatorzy spotkamy się na stadionie lekkoatletycznym z tabliczką "zakaz biegania po pierwszym torze"? Jaką odległość pokonamy na kolejnych?

Ponieważ World Athletics (jeszcze jako IAAF) znormalizowało szerokość toru na 1,22 m, można oszacować długości kolejnych torów na:

  • 2 = 407,67 m
  • 3 = 415,33 m
  • 4 = 423 m
  • 5 = 430,66 m
  • 6 = 438,33 m
  • 7 = 446 m
  • 8 = 453,66 m

Oznacza to tyle, że biegając po np. 4 torze, po 4 okrążeniach przebiegniemy prawie 1700 m, czyli o 100 m więcej, zaś na 8 torze w tym czasie pokonamy 1815 m. Wspomniana szerokość toru też wpływa na pokonaną odległość. Biegnąc po wewnętrznej czy też zewnętrznej. Będą to wartości skrajne, ale skoro szerokość toru to 1,22 m, możemy nadrobić nawet do kilku metrów na pętli.

Na którym torze biega się najlepiej? Zapewne wiele zależy od indywidualnych kwestii psychologicznych. Czy lubisz "gonić" czy też być "gonionym". Wrażenie ucieczki będzie można odnieść zaczynając na pierwszym bądź też na ostatnim, zewnętrznym torze. Najbardziej pożądane są środkowe tory – 3, 4 i 5.

Bestsellery Zobacz więcej

Zapisz się do newslettera i odbierz 10% rabatu na pierwsze zakupy!

Zapisz się