• Treningi
  • Testy
  • Dieta
  • Wydarzenia
18 Lutego 2021

Jak radzić sobie z pandemią? Jak aktywność fizyczna wpływa na zdrowie psychiczne?

Trwająca od blisko roku pandemia koronawirusa wywróciła świat do góry nogami. Nasze codziennie życie uległo dużym zmianom. Skutki pandemii widoczne są zarówno w obszarze zdrowotnym, społecznym, jak i gospodarczym.

Z uwagi na specyfikę wirusa i przyjęty przez większość państw na świecie system walki z COVID-19, opierający się głównie na dystansie społecznym i maksymalnej izolacji kontaktów międzyludzkich, koszty obrony przed wirusem mocno uderzyły w nasz dobrostan psychofizyczny.

Wszechobecny lockdown oraz kwarantanna społeczna odciskają swoje piętno na zdrowiu psychicznym ludzi. Pokazują to coraz liczniejsze badania przeprowadzane w trakcie trwającej pandemii przez badaczy na całym świecie. Mamy tu do czynienia ze zjawiskiem złożonym, systemem naczyń połączonych.

Z jednej strony, jest to efekt nowości w postaci nieznanego wirusa o nie do końca wyjaśnionym i  klarownym pochodzeniu, groźnym dla zdrowia i życia ludzkiego, co często wzbudza w nas reakcję niepewności i lęku „przed nieznanym”.

Asics Sunrise Mind

Z drugiej bezpośrednie zagrożenie życia i zdrowia, co powoduje nasilenie strachu i wzrost poziomu dystresu. Efekt ten ukazują badania, w których stan zdrowia psychicznego Polaków w trakcie pandemii znacznie się pogorszył. Nastąpił wzrost odczuwanego stresu, pogorszenie nastroju, spadek samopoczucia. Stres związany z przebywaniem w izolacji społecznej wpłynął na podniesienie poziomu lęku oraz zgłaszane symptomy depresji.

W jednym z przeprowadzonych badań możemy się dowiedzieć, że „wyniki kwestionariusza jednoznacznie wskazują na różnego rodzaju nasilenie objawów lękowych u blisko trzech na cztery osoby biorące dobrowolny udział w ankiecie, przy czym aż 23% badanych uzyskało wynik wskazujący na ciężką postać zaburzeń lękowych. 44% ankietowanych wykazało cechy zespołu lęku uogólnionego.

Tak wysoki odsetek wyników pozytywnych może być spowodowany obecnymi restrykcjami, ograniczeniami społecznymi, a także poczuciem bezradności i bezsilności ludzi w walce z koronawirusem. W znacznym stopniu ograniczono możliwość bezpośrednich kontaktów międzyludzkich, które według specjalistów są niezbędne do zachowania balansu psychicznego człowieka. 

Zadanie jest poważne, ponieważ jak widzimy pandemia nie dotyczy jedynie poradzenia sobie z ograniczeniem i zwalczeniem wirusa COVID-19, ale jej skutki roztoczyły znacznie szersze kręgi. 

Jak sobie radzić?

Od samego początku wybuchu pandemii powtarzane są frazy, że znaczny wpływ na przezwyciężenie tego wirusa mamy my sami. Nie tylko wirusa. Także bardzo wiele zależy w kwestii dbania o swój własny komfort psychiczny, od nas samych. A dokładniej od działań, które podejmujemy. Od sposobu myślenia, który posiadamy. Od radzenia sobie z emocjami (w tym również stresem), którym się posługujemy. Od ludzi, którymi się otaczamy. Od informacji, które do siebie dopuszczamy, a później je przetwarzamy.

Z obserwacji i analiz, które przeprowadziłem w trakcie trwania pandemii wśród osób aktywnie uprawiających sport do czasu jej wybuchu, wynikło jedno ważne spostrzeżenie. Powstały kryzys w naszym życiu w postaci pojawienia się czynnika zewnętrznego, wirusa, wywracającego nasz dotychczasowy schemat działania pokazał siłę wyrobionych dotychczasowych nawyków (lub jej brak) oraz poziom i rodzaj motywacji dla której daną aktywność przejawialiśmy. Wirus, a co się z tym wiąże kwarantanna społeczna, poniekąd wymusił na nas zmianę dotychczasowych sposobów funkcjonowania.   

Nawyk – zautomatyzowana czynność. Aby dane zachowanie/czynność/aktywność została utrwalona wymaga określonej liczby regularnych powtórzeń (szacuje się od 50 do 100 powtórzeń w zależności od rodzaju czynności). Należy również pamiętać i to chciałbym podkreślić, że zapoczątkowanie wprowadzenia nawyku, jego utrzymanie zależy w dużym stopniu od atrakcyjności celu, czyli motywacji dla której daną czynność wprowadzamy.

W jaki sposób możemy przeciwdziałać negatywnym skutkom pandemii, wpływającym na pogorszenie naszego dobrostanu psychicznego?

Na to pytanie również odpowiedź znajdziemy w licznych badaniach, gdzie naukowcy podkreślają ogromną rolę aktywności fizycznej. Sport to świetna odpowiedź na otaczający nas kryzys. Od wielu już lat powstają badania, które ukazują profilaktyczny, pozytywny wpływ aktywności fizycznej w tym przede wszystkim biegania na przeciwdziałanie depresji. Podczas tego rodzaju aktywności fizycznej mózg produkuje tzw. hormony szczęścia w postaci endorfiny, serotoniny czy dopaminy, dzięki którym poprawiamy swój nastrój oraz samopoczucie.

Asics SunriseMind

W zestawieniu do czasów niepewności, w których przyszło nam funkcjonować, a więc podwyższonego poziomu stresu, a co się z tym wiąże produkcją kortyzolu przez nasz organizm, wydaje się to być świetną receptą na obecną sytuację. Dodatkowo bieganie ma pozytywny wpływ na radzenie sobie z negatywnymi emocjami takimi jak np. frustracja, irytacja, złość czy gniew a także pozwala redukować napięcie psychofizyczne i negatywny stres. Wpływ aktywności fizycznej na mózg jest oczywiście znacznie szerszy, co pokazują kolejne badania.

Wykazywany jest pozytywny wpływ na poprawę funkcji poznawczych mózgu, takich jak: pamięć, uwaga, myślenie czy koncentracja tejże uwagi. Oczywiście jest również szereg pozytywów zdrowotnych wynikających z regularnej aktywności fizycznej, szczególnie tej o lekkim i umiarkowanym poziomie intensywności jak bieganie. Sposobem na radzenie sobie z pandemią, zachowywaniem zdrowia psychicznego jest również kontakt z naturą, co w zestawieniu z aktywnością fizyczną świetnie się uzupełnia.

Sytuacja pandemii pokazała nam również dobitnie fakt, że jesteśmy jednostkami społecznymi i mocno tych kontaktów międzyludzkich potrzebujemy. Pomimo znacznych ograniczeń w kontaktach bezpośrednich, doceńmy fakt, że obecna technologia pozwala nam zachowywać relacje i kontakty z bliskimi osobami poprzez choćby social media, co również pozwala nam na poprawę komfortu psychicznego, jest jednym ze sposobów radzenia sobie z izolacją społeczną i metodą na podtrzymanie ważnych dla nas relacji z bliskimi. Korzystajmy z tej formy komunikacji, do czego gorąco zachęcam!

Okres pandemii, pomimo niewątpliwych trudności i minusów, jest również okazją do zapoczątkowania w naszym życiu czegoś nowego. Postarajmy się spojrzeć na to z innej perspektywy i potraktować tę sytuację jako bodziec/impuls do swoistych zmian. Do nauki czegoś nowego. Czegoś fajnego, a przy okazji pożytecznego i zdrowego. Postarajmy się znaleźć motywację do zainicjowania bądź podtrzymania aktywności fizycznej, która przyczyni się do poprawy naszego samopoczucia. Dlaczego? Bo pandemia kiedyś przeminie, a nasze nawyki pozostaną.


 

Bartosz Pietruszewski Psychologiasportu.plBartosz Pietruszewski psycholog sportu

www.psychologsportu.info

kontakt@psychologsportu.info

Dyplomowany psycholog sportu, trener mentalny. Absolwent Szkoły Wyższej Psychologii Społecznej w Warszawie, studia magisterskie. Doktorant w Instytucie Psychologii Polskiej Akademii Nauk w Warszawie. Ukończone podyplomowe studia z zakresu psychologii sportu w Akademii Wychowania Fizycznego w Warszawie.

Bibliografia:

  1. WHO. World Health Organozation. Situation Report - 116 (2020)
  2. Gobbi, S., Płomecka, M. B., Ashraf, Z., Radziński, P., Neckels, R., Lazzeri, S., . . . Jawaid, A. (2020). Worsening of Preexisting Psychiatric Conditions During the COVID-19 Pandemic. Frontiers in Psychiatry, 11(1407). doi:10.3389/fpsyt.2020.581426
  3. Sokół-Szawłowska, M. (2021). Wpływ kwarantanny na zdrowie psychiczne podczas pandemii COVID-19. Psychiatria   2021;18(1):57-62.
  4. Babicki M., Mastalerz-Migasz A. (2020). Występowanie zaburzeń lękowych wśród Polaków w dobie pandemii COVID–19. http://www.psychiatriapolska.pl/online-first-nr188.html
  5.  Duhigg, Ch. (2013). Siła nawyku. Dlaczego robimy to, co robimy i jak można to zmienić w życiu i w biznesie. Warszawa: Wydawnictwo Naukowe PWN.
Bestsellery Zobacz więcej

Zapisz się do newslettera i odbierz 10% rabatu na pierwsze zakupy!

Zapisz się